خلیل پروینی؛ سید حسین حسینی؛ کبری روشنفکر؛ اصغر فهیمی فر
چکیده
پست مدرنیسم پدیدهای فلسفی و فرهنگی، فرزند نافرمان مدرنیسم است که در یک رابطه دیالکتیکی انتقادی با آن، با تکیه بر مؤلفههایی همچون نفی عقلگرایی و انکار ذاتباوری، انکار سلطه علم، نفی فراروایتها، نقض دوگانگیهای حتمی و واسازی و... در مقابل عقلگرایی، ذاتباوری، اصالت علم و مرکزگرایی مدرنیسم، در پی بحران روحی و فکری و مدنی انسان ...
بیشتر
پست مدرنیسم پدیدهای فلسفی و فرهنگی، فرزند نافرمان مدرنیسم است که در یک رابطه دیالکتیکی انتقادی با آن، با تکیه بر مؤلفههایی همچون نفی عقلگرایی و انکار ذاتباوری، انکار سلطه علم، نفی فراروایتها، نقض دوگانگیهای حتمی و واسازی و... در مقابل عقلگرایی، ذاتباوری، اصالت علم و مرکزگرایی مدرنیسم، در پی بحران روحی و فکری و مدنی انسان غربی در نتیجه دو جنگ جهانی، ظهور کرد. و در عصر ارتباطات و از طریق همزیستی و روابط مسالمتآمیز و غیر مسالمتآمیز، به بستر فرهنگی و اندیشگانی در جوامع اسلامی ورود کرده و بسیاری از اندیشمندان و ادیبان اسلامی، تحت تأثیر آن قرار گرفته و آن را معیار خوانش میراث فکری خود قرار میدهند. پژوهش حاضر با روش وصفی - تحلیلی و با استعانت از نقد فلسفی، در پی بیان تفاوتهای فکری و چالشهای ناشی از تجلی این جریان در شعر ادونیس در تقابل با اندیشه مطلقگرا، ارزشمدار و هرمی بنیانِ اسلامی است. نتایج پژوهش بیانگر این امر است که ادونیس با ابزار نقد پستمدرن و بدون احتساب تفاوتهای ژرف فرهنگی و مدنی و عوامل و بستر ظهور آن، به بازخوانی میراث اسلامی میپردازد و با از میان برداشتن مرزهای شعر و فلسفه و بکارگیری اندیشه فلسفی پستمدرن، بدون توجه به کارکرد شعر در جوامع اسلامی، شعری سخت نامفهوم را ارائه میکند که با زبان و اندیشه و فرهنگ جامعه عربی اسلامی فاصله دارد. اگر چه در برخی موارد، مخاطب آگاه را به بازخوانی میراث فرهنگی خود وامیدارد.
مهین حاجی زاده؛ مهناز خازیر
دوره 9، شماره 29 ، آبان 1396، ، صفحه 49-79
چکیده
پستمدرنیسم یکی از جنبشهای تأثیرگذار چند دهۀ اخیر است و فصل جدیدی در تاریخ تمدن غرب به شمار میرود. این جنبش نه تنها بر عرصههای فرهنگی، اقتصادی، سیاسی تأثیر گذاشت، بلکه به حوزۀ ادبیّات و به طور خاص به حوزه داستان نویسی نیز راه یافت و ساختار و محتوای رمان را دچار تغییر و تحول کرد. نظریهپردازان تناقض، عدم قطعیّت، فقدان قاعده، ...
بیشتر
پستمدرنیسم یکی از جنبشهای تأثیرگذار چند دهۀ اخیر است و فصل جدیدی در تاریخ تمدن غرب به شمار میرود. این جنبش نه تنها بر عرصههای فرهنگی، اقتصادی، سیاسی تأثیر گذاشت، بلکه به حوزۀ ادبیّات و به طور خاص به حوزه داستان نویسی نیز راه یافت و ساختار و محتوای رمان را دچار تغییر و تحول کرد. نظریهپردازان تناقض، عدم قطعیّت، فقدان قاعده، زیادهروی، اتصال کوتاه، زمانپریشی، از همگسیختگی، تداعی نامنسجم اندیشه، پارانویا، تکنیک داستان در داستان و التقاط ژانرهای ادبی را ویژگی ادبیّات داستانی پست مدرن برمیشمرند. رمان «مملکة الغرباء» اثر إلیاس خوری، رماننویس لبنانی، بر اساس انگارههای پستمدرنیستی به نگارش درآمده است. وی با برگزیدن قالب پستمدرن برای بیان اندیشه و جهانبینی خود، به خوبی آوارگی و سرگشتگی انسان در گسترۀ جنگ و تبعات آن را به تصویر میکشد. پژوهش حاضر که به روش توصیفی – تحلیلی نگاشته شده در صدد است که رمان «مملکة الغرباء» را بر اساس مؤلفههای پست مدرنیستی تحلیل نماید و از آنجا که خط فاصل مدرنیسم از پستمدرنیسم دشوار است، لذا جهت نمایان کردن ظهور پست مدرنیسم در این رمان، ابتدا برخی از مهمترین شاخصههای مدرنیستی رمان تحلیل و سپس بارزترین مؤلفههای پست-مدرنیستی آن استخراج و مورد ارزیابی قرار میگیرد. دستاورد کلی پژوهش مبین آن است که کاربست پستمدرنیسم در این رمان کاملاً محسوس است؛ بنابراین میتوان اذعان داشت که خوری از نویسندگان الگوپرداز و مقلّد صرف نیست بلکه در مسیر داستان نویسی خود همواره در حال اتخاذ سبکهای نوین داستاننویسی است و در ادبیّات عرب جزء نویسندگان پیشرو در ادبیّات پست مدرن ..
