پژوهشهای زبانشناسی کاربردی در حوزه زبان عربی
بهنام آقائی نژاد؛ مریم جلائی؛ روح الله صیادی نژاد
چکیده
نظراً إلى الدور الحاسم للصور فی فهم المادة التعلیمیة، فقامت الدراسة الحالیة بتحلیل صور الکتب العربیة للمرحلة الثانویة الأولى على أساس السیمیولوجیا الاجتماعیة ترکیزًا نظریة کریس وفان لیوین (2006)؛ حیث یتم معالجة الصور علی أساس هذه النظریة بأبعادها المختلفة بشکل منفصل من حیث الوظیفتین التمثیلیة والعلاقیة وأیضًا تُعالَج علاقتها وملاءمتها ...
بیشتر
نظراً إلى الدور الحاسم للصور فی فهم المادة التعلیمیة، فقامت الدراسة الحالیة بتحلیل صور الکتب العربیة للمرحلة الثانویة الأولى على أساس السیمیولوجیا الاجتماعیة ترکیزًا نظریة کریس وفان لیوین (2006)؛ حیث یتم معالجة الصور علی أساس هذه النظریة بأبعادها المختلفة بشکل منفصل من حیث الوظیفتین التمثیلیة والعلاقیة وأیضًا تُعالَج علاقتها وملاءمتها للنص من حیث الوظیفة الترکیبیة. لقد تکوّن المجتمع الإحصائی للبحث من الکتب العربیة فی المدارس الإیرانیة من السنة السابعة إلى التاسعة المؤلَّفة عام 1400 الهجریة الشمسیة. تم اختیار العیّنة الإحصائیة بشکل عشوائی من 15 صورة، واتّبعت الدراسة المنهج الوصفی ـ التحلیلی. وأظهر تحلیل الصور على مستوى الوظیفة التمثیلیة أن الأنماط البصریة المستخدمة للصور سردیة ومفاهیمیة. إن هذین النمطین یفیدان الطلاب فی الحصول على معلومات مختلفة من الأحداث، وتعلیم خصائص الأفراد وقیاسها؛ لذلک، فإن استخدام هذین النمطین هو إحدی نقاط قوة الصور فی الکتب قید الدراسة. لقد أشار تحلیل الصور على مستوى الوظیفة العلاقیة إلى أن معظم الصور تکون فی حالة العرض والتمثیل، وهی تعرَض للمُشاهد کمصدر للمعلومات وموضوع للتفکیر. کما أن زاویة النظر لمعظم الصور کانت فی الوجهة الأمامیة وعلى نفس مستوى العین، وهو ما یتوافق مع الأهداف التعلیمیة للصور فی الکتب المدرسیة. وعلى مستوى الوظیفة الترکیبیة ألا وهی الاتساق والتوافق بین النص والصورة، فلم نجد فی معظم الصور التماسکَ والانسجام التامّ بینها وبین النصوص؛ لذلک، نقترح مراجعة اختیار الصور فی الکتب عیّنة البحث من قبل منشیء المحتوی لکی یتم فعل التواصل المرئی الهادف بین الکتاب والطلاب کما ینبغی.
سمیه خداوردی؛ مریم جلائی؛ امیر حسین رسول نیا
چکیده
اهتمت الکاتبة اللبنانیة "هدی برکات" اهتماماً بالغاً بتقنیة المیتاسرد فی روایتها "برید اللیل" حیث تشکل هذه التقنیة عنصراً محوریاً فی تجربتها الروائیة وقد أسهم هذا العنصر إسهاماً واضحاً فی تشکیل البنی الفنیة المکوَّنة لنصها الروائی. "برکات" تجذب انتباه المتلقی برصد عوالم الکتابة الحقیقیة، والافتراضیة، والتخییلیة من خلال حکایات أصحاب ...
بیشتر
اهتمت الکاتبة اللبنانیة "هدی برکات" اهتماماً بالغاً بتقنیة المیتاسرد فی روایتها "برید اللیل" حیث تشکل هذه التقنیة عنصراً محوریاً فی تجربتها الروائیة وقد أسهم هذا العنصر إسهاماً واضحاً فی تشکیل البنی الفنیة المکوَّنة لنصها الروائی. "برکات" تجذب انتباه المتلقی برصد عوالم الکتابة الحقیقیة، والافتراضیة، والتخییلیة من خلال حکایات أصحاب الرسائل الضائعة التی لاتصل إلی المرسَل إلیهم والکاتبة تُدخل قارئها فی لعبة الرسائل الخمس التی یکتبها أصحابها بتوظیف التداخل المیتاسردی، والبناء المیتاسردی، ومیتاسرد الشخصیات، ومیتاسرد القراءة والتلقی، والتناص المیتاسردی. وتقصد من استخدام هذه التقنیات التفاتَ انتباه المتلقی إلی أوضاع المهجرین والمغتربین السیاسیة والاجتماعیة وتسلیط الضوء علی علاقة الإنسان العربیّ بذاته وبوطنه وبباقی البلدان العربیّة، وطرح أسئلة حول بعض قضایا العالم العربی کاللجوء والمنفی و التعذیب والاغتصاب ومصیر الإنسان العربی المشرد فی خیم اللجوء بشکل عام کما تدعو إلی حفظ کرامة الإنسان العربیّ التی نالت منها الحروب والأوضاع السیاسیة المضطربة فی کامل أنحاء العالم العربی. هذا والمنهج المتّبع فی دراستنا هذه هو المنهج التفکیکی وذلک مستند علی ملامح المیتاسردیة فی روایات مابعد الحداثة، لکی نتعرّف علی الأجواء الأدبیة المسیطرة علی هذه الروایة والبواعث النفسیة المؤثرة علی تجربة برکات الروائیة. إن أهم النتائج التی حصلنا علیها أن کاتبة "برید اللیل" تتوخی إدخال القاریء المفترض فی نصها وتبحث من خلال تخطیب المخاطب عن التفاعل بین المؤلفة والقاریء لتحفیزه علی المشارکة فی بناء روایتها. وهذا التفاعل یرکز علی تکسیر الإیهام بالواقعیة لإبعاد الوهم والاستلاب عن المتلقی من خلال کشف ذاتیة المؤلفة التی تختفی فی أحداث الروایة، ولتحویل عالم الکتابة إلی موضوع للتخیل الإبداعی حتی تجاوز روایتها الواقعیة نحو التجریب والحداثة.
آذر قضاوی؛ مریم جلائی؛ عباس زارعی تجره
چکیده
این پژوهش به منظور درک میزان ارتباط درک شنیداری در زبان دوم و توانش نحوی انجام شد. با توجه به ضرورت کمیتبخشی متغیرهای مورد پژوهش، آزمون محققساخته قضاوت نحوی (با تکیه بر درک معرفه و نکره در درونِ متن) به منظور سنجش دانش نحوی و آزمون محقق ساخته تبدیل متن به نوشتار برای سنجش مهارت شنیداری استفاده شد. نمونه آماری این پژوهش 36 دانشجوی رشته ...
بیشتر
این پژوهش به منظور درک میزان ارتباط درک شنیداری در زبان دوم و توانش نحوی انجام شد. با توجه به ضرورت کمیتبخشی متغیرهای مورد پژوهش، آزمون محققساخته قضاوت نحوی (با تکیه بر درک معرفه و نکره در درونِ متن) به منظور سنجش دانش نحوی و آزمون محقق ساخته تبدیل متن به نوشتار برای سنجش مهارت شنیداری استفاده شد. نمونه آماری این پژوهش 36 دانشجوی رشته زبان عربی نیمسال هفتم دانشگاه کاشان در دو سال تحصیلی متوالی 1396 و 1397 بود که از طریق نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. با توجه به ماهیت مسأله پژوهشی مورد مطالعه، روش تحقیق کمیِ توصیفی- تحلیلی انتخاب شد. دادههای گردآوری شده با روشهای آماری توصیفی و استنباطی تحلیل شد. یافتهها نشان داد که همبستگی مثبت و ضعیفی بین دو متغیر دانش نحوی از یک سو و توانش شنیداری از سوی دیگر وجود دارد. از آنجایی که این دو متغیر از درجه همبستگی بسیار ضعیفی برخوردار بودند، میتوان گفت که متغیرهای پیشبینی کننده مهارت شنیدار شامل همه توانشهای ذکر شده در مدل ارتباطی میباشند و مهارت شنیدن در زبان خارجی متأثر از عوامل بسیاری مانند دانش لغوی، آشنایی و دانش محتوایی، عوامل فردی، میزان توجه، حافظه شنیداری و شرایط زمانی و مکانی حاکم بر فعالیت شنیداری است.
مریم جلائی؛ مسلم سخنی
دوره 9، شماره 29 ، آبان 1396، ، صفحه 23-47
چکیده
یکی از نرمافزارهایی که امروزه در آموزش زبان عربی مورد استفاده قرار میگیرد، نرمافزار آموزشی آریا-بوک است که چند سالی است در مدارس کاشان نیز توزیع میشود. در این پژوهش سعی شده است تا تأثیر به-کارگیری این نرمافزار بر پیشرفت تحصیلی دانشآموزان در درس عربی و تفاوت میان میزان پیشرفت تحصیلی آنان در مقایسه با روشهای سنّتی مورد بررسی ...
بیشتر
یکی از نرمافزارهایی که امروزه در آموزش زبان عربی مورد استفاده قرار میگیرد، نرمافزار آموزشی آریا-بوک است که چند سالی است در مدارس کاشان نیز توزیع میشود. در این پژوهش سعی شده است تا تأثیر به-کارگیری این نرمافزار بر پیشرفت تحصیلی دانشآموزان در درس عربی و تفاوت میان میزان پیشرفت تحصیلی آنان در مقایسه با روشهای سنّتی مورد بررسی قرار گیرد. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، شبه تجربی و مقایسهای ـ آزمایشی است. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان پسرانه پایه هشتم مدارس شهرستان کاشان (جمعاً 2139 دانشآموز) است. پژوهش با تدریس مستقیم در 4 کلاس (جمعاً70 دانشآموز) به صورت تصادفی در دو گروه گواه و آزمایش در طول یک نیمسال تحصیلی (95-94) و در 15 جلسه انجام گرفته است. اطّلاعات جمعآوری شده با استفاده از آزمون T و با ضریب اطمینان 95% در قالب پیشآزمون و پسآزمون تحلیل آماری شده است و به منظور سنجش دقیقترِ نتایج، نمرات مستمر آنها نیز مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. با توجّه به نتایجی که از تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار spss به دست آمد؛ مشخص شد 1) در اثر استفاده از این نرمافزار، تفاوت معنیداری در پیشرفت تحصیلی دانشآموزان در پیشآزمون و پسآزمون ایجاد شده است. 2) استفاده از این نرمافزار در فرایند یاددهی و یادگیری دارای تأثیر بیشتر و تفاوت معنادارتری نسبت به روش سنّتی بوده است.
نرگس گنجی؛ مریم جلائی؛ سید محمدرضا ابن الرسول
دوره 4، شماره 10 ، دی 1391، ، صفحه 160-181
