نقد و تحلیل روشمند متون ادب در زبان عربی رویکرد جدید نقدی
سمانه دهقانی؛ محسن سیفی
چکیده
نقد فمینیستی، رویکردی نقدی در تحلیل آثار ادبی است که با برجستهسازی نقش زنان در جامعه، به دنبال تحکیم جایگاه آنان و برقراری حقوقی متساوی میان دو جنس است. أفراح صغیرة، أفراح أخیرة از هیفاء بیطار، نویسندۀ سوری، رمانی زنانه است که موانع و مشکلات زنان را به تصویر میکشد. پژوهش پیشرو در نظر دارد، رمان یادشده را در تطابق با رویکردهای ...
بیشتر
نقد فمینیستی، رویکردی نقدی در تحلیل آثار ادبی است که با برجستهسازی نقش زنان در جامعه، به دنبال تحکیم جایگاه آنان و برقراری حقوقی متساوی میان دو جنس است. أفراح صغیرة، أفراح أخیرة از هیفاء بیطار، نویسندۀ سوری، رمانی زنانه است که موانع و مشکلات زنان را به تصویر میکشد. پژوهش پیشرو در نظر دارد، رمان یادشده را در تطابق با رویکردهای چهارگانۀ نظریۀ فمنیستی «الین شوالتر» شامل رویکردهای زیستشناسی، روانشناختی، زبانشناختی و فرهنگی قرار دهد و به چگونگی بازتاب تجربیات زنانه در این اثر پاسخ دهد. در بعد زیستشناسی، بیطار، مسائلی چون عادت ماهیانه، شیردهی و بارداری را مورد توجه قرار داده است و در بعد روانی به احساس تنهایی و غم، ترس از دستدادن و گریه اشاره کرده است. استفاده از ویژگیهای برجستۀ زبانی توسط نویسنده مانند کاربرد شعرهای عاشقانه، واژگان احساسی و ذکر جزییات در انعکاس چالشهای فرهنگی عمیقی چون مردسالاری و بازتاب پیامدهای طلاق بر زنان و خلق اثری آگاهیبخش، نقش داشته است. نتایج پژوهش نشان میدهد که تحمیل معیارهای جامعۀ مردسالار بر زنان، به بروز مشکلاتی برای زنان و عدم تصمیمگیری درست از سوی آنان منجر شده است. بیطار با اشاره به معضلات مهم اجتماعی و فرهنگی چون طلاق از ساختارهای مردسالارانۀ موجود در جامعۀ خویش انتقاد میکند که حقوق اولیۀ زنان را به نفع مردان، زیر پا میگذارد. نویسنده، اثرات منفی و بلندمدت تفکرات مردسالارانه را در ارتباط با سلامت روانی و اجتماعی زنان بیان کرده است تا بر ضرورت تغییرات در نگرش و ساختار اجتماعی برای بهبود جایگاه و حقوق زنان تأکید کند.
شهلا شکیبایی فر؛ محسن سیفی؛ علی نجفی ایوکی
چکیده
این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی به مطالعه تقابل و همبستگی عنصر زمان در قالب لایهای رمزگانی، با دیگر نظامهای نشانهای میپردازد. هدف از انجام این پژوهش کشف مهمترین نشانههای زمانی و چگونگی بازنمود آنها، همچنین بررسی کارکرد سایر سطوح دلالی در تبیین و پیشبرد این نوع نشانهها میباشد. یافتههای تحقیق بیانگر آن است که در ...
بیشتر
این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی به مطالعه تقابل و همبستگی عنصر زمان در قالب لایهای رمزگانی، با دیگر نظامهای نشانهای میپردازد. هدف از انجام این پژوهش کشف مهمترین نشانههای زمانی و چگونگی بازنمود آنها، همچنین بررسی کارکرد سایر سطوح دلالی در تبیین و پیشبرد این نوع نشانهها میباشد. یافتههای تحقیق بیانگر آن است که در نمایشنامه مهرج، زمان به عنوان یک زیررمزگان اجتماعی نقش بسیار مهمی را درشناسایی استعدادهای نهفته متن، مفاهیم ثانویه و ایدئولوژی حاکم بر آن ایفا نموده و دارای ارتباطی تنگاتنگ و معنادار با لایههای دلالی دیگر میباشد، از سویی زمان در آن لایهها تاثیرگذار است ، از سوی دیگر شبکه گستردهای از سطوح متنی همچون مکان، شخصیت پردازی، کشمکش و کنش به شکل صریح و ضمنی بر مفهوم زمان دلالت میکند. همچنین در فضای نمایش نوعی زمان غیرخطی و گسستهنما حاکم است که در نتیجه آشفتگی جهان امروز، تناقض و قاعده گریزی هنجارهای فرهنگی اجتماعی به وجود آمده است.
محسن سیفی؛ فاطمه لطفی مفرد نیاسری
دوره 3، شماره 8 ، شهریور 1391، ، صفحه 140-157
چکیده
یکی از اصولیترین بنمایههای عرفانی اعتقاد به اصل و منشأ الهی و ملکوتی روح است که بهسبب غفلت در عالم پست مادی هبوط کرده و زندانی گشته است و سالک میکوشد آن را از پلیدیها پاک سازد و با علم و معرفت رشد دهد، تا آن هنگام که زمان مرگ فرا رسد و بار دیگر نفس به جایگاه اصلی خویش بازگردد، درحالی که به همه امور نهانی آگاه است.
ابن سینا ...
بیشتر
یکی از اصولیترین بنمایههای عرفانی اعتقاد به اصل و منشأ الهی و ملکوتی روح است که بهسبب غفلت در عالم پست مادی هبوط کرده و زندانی گشته است و سالک میکوشد آن را از پلیدیها پاک سازد و با علم و معرفت رشد دهد، تا آن هنگام که زمان مرگ فرا رسد و بار دیگر نفس به جایگاه اصلی خویش بازگردد، درحالی که به همه امور نهانی آگاه است.
ابن سینا در قصیدة عرفانی «عینیه» این مسأله را محور قرار داده و به تبیین مراحل سیر روح پرداخته است. نسیب عریضه، شاعر معاصر عربی، نیز در قصیدة بلند و مشهور «علی طریق إرم» با الهام از «عینیه»، مراحل سیر نفس را در حرکت به سوی کمال به نظم کشیده است.
نسیب عریضه، در قصیدة «علی طریق ارم» تا حدودی زیاد، متأثر از «عینیه» ابن سیناست که نمود این تأثر، در کاربرد اصطلاحات و مضامین عرفانی همچون وصال، بکاء، بارقه، حجاب و نیز تقابل نور (ملکوت) و تاریکی (دنیای مادی) مشاهده نمود.
این مقاله بر آن است تا ضمن بررسی تطبیقی این دو قصیده و ذکر وجوه تشابه و اختلاف آنها، به تبیین تأثر نسیب عریضه از«عینیه» ابن سینا بپردازد.
