نقد و تحلیل روشمند متون ادب در زبان عربی رویکرد جدید نقدی
فرهاد رجبی
چکیده
نشانهها بخش مهمی از سطح آگاهی وارتباطی انسان را شکل میدهند و با ایفای نقش معناپردازانه به طور خاص در ادبیات، علاوه بر نقش اصلی خود، باعث گسترش معنا و تلاش آگاهانة مخاطب جهت برقراری ارتباط با متن میشوند. نقش نشانهها در متونی که دارای ساختار و عناصر روایی پیچیده هستند بیشتر قابل مشاهده است. به نظر میرسد بعد از تجربة روزگار کرونا ...
بیشتر
نشانهها بخش مهمی از سطح آگاهی وارتباطی انسان را شکل میدهند و با ایفای نقش معناپردازانه به طور خاص در ادبیات، علاوه بر نقش اصلی خود، باعث گسترش معنا و تلاش آگاهانة مخاطب جهت برقراری ارتباط با متن میشوند. نقش نشانهها در متونی که دارای ساختار و عناصر روایی پیچیده هستند بیشتر قابل مشاهده است. به نظر میرسد بعد از تجربة روزگار کرونا و سیطرة فضای ارتباطی مجازی، که از نشانهها به طور گسترده استفاده میکند، ادبیات عصر جدید، فرصت بهرهمندی بیشتری از این امکانات را به دست آورده باشد. از همین رو در این نوشته برآنیم با تمرکز بر دو شکل هندسی مربع و دایره، به عنوان نشانه، به خوانش رمان «مأساة کاتب القصة القصیرة» بپردازیم. در رمان حاضر، متناسب با باور عمومی، نشانة مربع به معنای زمین، سکون و نمایندة حضور انسان است در حالیکه نشانة دایره، نمایندة آسمان، معنویت و زمان است. اما در مواردی نیز شاهد تداخل معنایی این دو نشانه و تلاش نویسنده برای گسترش معنایی آنها هستیم. نتایج به دست آمده در طی تحقیق، نشان میدهد نویسنده با استفاده از ساحت معنایی این نشانهها به تبیین حوادث، شخصیتها و در مجموع حرکت روایت پرداخته و در مواقع لازم نیز مدلولهای جدیدی را به آنها اضافه میکند. کلمات کلیدی: نشانه، معنا، رمان، مربع، دایره، نصرالله.
نجات غیبی پور حاجی ور؛ امید جهان بخت لیلی؛ فرهاد رجبی
چکیده
شعر معاصر عربی بهطور عام با استفاده از تجربههای غربی توانست سازوکارهای گستردهتری را برای بیان مفاهیم موردنظرش بهکار گیرد. یکی از این شگردها استفاده از شیوه فراواقعگرایی در ارتباط با معانی و پدیدههای هستی است که بهطور ویژه در شعر شاعرانی همچون سرکون بولص مورد توجه قرار گرفتهاست. سرکون بولص، شاعر معاصر عراقی (1944- 2007) ...
بیشتر
شعر معاصر عربی بهطور عام با استفاده از تجربههای غربی توانست سازوکارهای گستردهتری را برای بیان مفاهیم موردنظرش بهکار گیرد. یکی از این شگردها استفاده از شیوه فراواقعگرایی در ارتباط با معانی و پدیدههای هستی است که بهطور ویژه در شعر شاعرانی همچون سرکون بولص مورد توجه قرار گرفتهاست. سرکون بولص، شاعر معاصر عراقی (1944- 2007) از جمله شاعران متأثر از سبک سوررئالیسم است که با مطالعه آثارش میتوان تبلور شناسههای سوررئالیستی را در دو بخش سوررئالیسم غربی و نسخۀ بومیشده شاهد بود. او در برخی از اشعار بهویژه در عناصر «نگارش خودکار»، «تصاویر سوررئالیستی» و «امر شگفت» رونوشتی از نسخه غربی بهکار میگیرد و با اهتمام به این معیارها غالباً به بُعد درونی خود میپردازد و با ذکر مشاهیری از ادبیات عربی، اشارات نمادین و تشبیهات بلاغی به سوررئالیسم، قالبی بومی میبخشد و دیگر عناصر را نیز در جهت اصلاح شرایط نابسامان اجتماعی بهکار میگیرد. همچنین وی توانسته با استناد به اندیشههایی چون آزادی زندگی از قیدو بندها، برانگیختن خیال و خواستههای خیالی، ریسککردن در مسیرهای بیانتها، گذر از مادیات و رسیدن به حقیقت هستی به شعر خود رنگ و جلای سوررئالیستی ببخشد. جستار حاضر با توجه به ظرفیتهای سوررئالیستی آثارش ضمن بهکارگیری روش تحلیل محتوایی به واکاوی مجموعه «حامل الفانوس فی لیل الذئاب» پرداخته و درصدد است تا از واقعیت ورای دنیای ظاهر در شعر بولص پرده بردارد.
فرهاد رجبی؛ امیر فرهنگدوست
دوره 9، شماره 29 ، آبان 1396، ، صفحه 81-104
چکیده
شعر معاصر، برای برقراری ارتباطی مؤثرتر با مخاطب و به منظور تقویت زمینههای انتقال بهتر معنا میکوشد از امکانات موجود در هنرهای جدید، بهرهبرداری کند. از جمله این امکانات، دستاوردها و امکانات هنر سینماست که به طور خاص در شعر فاطمه ناعوت مصری (1952- ) مورد توجه است. او بر آن است تا با بهرهگیری از زبان تصویر و با توجه به اقبال مخاطبان ...
بیشتر
شعر معاصر، برای برقراری ارتباطی مؤثرتر با مخاطب و به منظور تقویت زمینههای انتقال بهتر معنا میکوشد از امکانات موجود در هنرهای جدید، بهرهبرداری کند. از جمله این امکانات، دستاوردها و امکانات هنر سینماست که به طور خاص در شعر فاطمه ناعوت مصری (1952- ) مورد توجه است. او بر آن است تا با بهرهگیری از زبان تصویر و با توجه به اقبال مخاطبان امروزی به هنر سینما از تکنیکهای موفق به کار گرفته شده در این عرصه سود برد؛ لذا ضمن حفظ اصالت زبان شعر، شیوههای روایت سینمایی را انتخاب کرده و علاوه بر آن از تکنیکهایی چون؛ میزانسن، دکوپاژ، تدوین و... استفاده میکند. این نوشته کوشیده است تا از این زاویه به شعر ناعوت نگریسته، موارد و کیفیت بهکارگیری از این دستاوردها را به روش توصیفی- تحلیلی مورد بررسی قرار دهد. نتایج به دست آمده نشان میدهد شعر ناعوت در اثر به کارگیری امکانات موجود، ضمن توسعه و تنوع دایره حضور خود، در ایجاد رابطهای مناسبتر با مخاطب نیز توفیق یافته است.
فرهاد رجبی؛ طاهره شکوری
دوره 7، شماره 22 ، بهمن 1394، ، صفحه 64-45
چکیده
کهن الگوی سفر، همواره، بنمایهای سمبلیک داشته، به عنوان نمودی از سرنوشت انسان تلقی میشود. اسطوره شناس آمریکایی «جوزف کمپبل» با بررسی نمونههای فراوانی از سفرهای اسطورهای، موفق به طرح الگویی گشت که تا امروز، خط سیر قهرمانان اسطورهای بر مبنای آن قابل واکاوی است. در دیدگاه وی، سفر قهرمان همان ماجرای زندگی ...
بیشتر
کهن الگوی سفر، همواره، بنمایهای سمبلیک داشته، به عنوان نمودی از سرنوشت انسان تلقی میشود. اسطوره شناس آمریکایی «جوزف کمپبل» با بررسی نمونههای فراوانی از سفرهای اسطورهای، موفق به طرح الگویی گشت که تا امروز، خط سیر قهرمانان اسطورهای بر مبنای آن قابل واکاوی است. در دیدگاه وی، سفر قهرمان همان ماجرای زندگی بشر است که در قالبی نمادین عرضه میگردد. شاعر لبنانی، «خلیل حاوی» در قصیدة «السندباد فی رحلته الثامنة» این طبع باستانی را پس از درآوردن به شکل نمادین، بازآفرینی میکند. چنین امری برآمد انگیزشهای سیاسی، اجتماعی و همچنین پنداشتهای فلسفی شاعر است. تلفیق این دو جریان، در سایة سفر، فراسوی سندباد و تحت تأثیر مرگاندیشی وی تحقق میپذیرد. در این قصیده، قهرمان دچار دگردیسی شده برای رسیدن به یقین نهایی، سفری را آغاز میکند که رهاورد آن، مرگی زاینده و رهاییبخش است. این نوشته بر آن است تا با اتخاذ شیوة تحلیلی، شعر مذکور را بر مبنای الگوی سفر قهرمان بررسی کند. نتایج، نشان خواهد داد که شاعر با استفاده از این رهیافت، در تفهیم معنای رستاخیز و ضرورت ایجاد تحولات اجتماعی و سیاسی، موفق عمل کرده است.
سیده اکرم رخشنده نیا؛ فرهاد رجبی؛ نگار علی نژاد
دوره 6، شماره 19 ، اردیبهشت 1394، ، صفحه 97-76
