بررسی و تحلیل کانون شدگی در رمان «الطنطوریة» اثر رضوی عاشور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیاردانشگاه بوعی سینای همدان

2 استادیار دانشگاه بوعلی سینای همدان

3 دانشجوی دکتری دانشگاه بوعلی سینای همدان

چکیده

کانون روایت، چشم مشاهده گری است که از منظر آن تمام یا بخشی از متن روایی دیده می شود و به دلیل ارتباط و قرابتی که با صدای راوی دارد، بسیار حائز اهمیت است. بررسی کانون روایت این امکان را به پژوهشگر ادبی می دهد تا از سطح داستانی به لایه های درونی و زیرساخت متن پی ببرد. رمان «الطنطوریة» اثر ماندگار رضوی عاشور، به دلیل پیچیدگی و تکنیک های خاص روایی، گزینه ای مناسب برای مطالعات کانونی محسوب می شود. انتخاب کانون گر درونی که دارای دانش همسان با مخاطب است، وجود کانون های متغیر و متعدد از ویژگی بارز رمان است. تنوع صدا در این داستان، آن را به جهان واقعی نزدیک کرده است؛ زیرا دموکراسی حاکم بر آن به شخصیت ها جرأت بیان آزادانة جهان بینی و نگرش خود را می دهد. افزون بر آن روشن شدن جنبه های ادراکی(زمانی- مکانی)، روانشناسی(شناختی- احساسی) و ایدئولوژیک شخصیت های داستان، شعاع اطلاعاتی مخاطب را در مورد نگرش رضوی عاشور افزایش می دهد. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی کانون روایت و وجوه مختلف آن، سعی در معرفی مهارت های روایتی رضوی عاشور دارد تا راز ماندگاری و راهکارهای تولید معنا را در نزد وی روشن کند

کلیدواژه‌ها


- ایرانی، ناصر. (1380ش). هنر رمان؛ چاپ اول، تهران: نشرآگاه.

- برتنس، هانس. (1384ش). مبانی نظریة ادبی؛ ترجمة محمد رضا ابوالقاسمی، تهران: نشر ماهی.

- بهنام، بیوک. (1379ش). «ماهیت تعامل زنجیره ای واژه ها در داستان کوتاهی از همینگوی: ارائة یک رهیافت تحلیلی برای بررسی عناصر انسجامی در متون نثر ادبی»؛ فصلنامة علمی-پژوهشی علوم انسانی دانشگاه الزهرا(س)، سال دهم، شماره 36، صص1-22.

- بیاد، مریم و فاطمه نعمتی. (1384ش). «کانون سازی در روایت»؛ فصلنامة پژوهش های ادبی، شمارة7، صص108-83.

- تولان، مایکل. (1386ش). روایت شناسی درآمدی زبان شناسی- انتقادی؛ ترجمة سیده فاطمه علوی و فاطمه نعمتی، تهران: انتشارات سمت.

- حری، ابوالفضل. (1392ش). جستاری دربارة نظریة روایت و روایت شناسی؛ تهران: خانه کتاب.

- رضوانیان، قدسیه و حمیده نوری. (1388ش). «راوی در رمان آتش بدون دود»؛ پژوهش های زبان و ادبیات فارسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه اصفهان، دورة جدید، شمارة 4، صص94-79 .

- ریمون کنان، شلومیت. (1387ش). روایت داستانی، بوطیقای معاصر؛ ترجمة ابوالفضل حرّی، تهران: نیلوفر.

- هرمن، دیوید و دیگران. (1391ش). دانشنامة روایت شناسی؛ ترجمة گروه مترجمان، تهران: علم.

ب) منابع عربی:

-

ابراهیم، السیّد.(1998م). نظریة الروایة دراسة لمناهج النقد الأدبی فی معالجة فن القصة؛ قاهره: کلیة الآداب، دارقبا للطباعة و النشر و التوزیع.

- احمد الفقیة، خالد محمد. (2008م). التنمیة السیاسیة المترتبة علی حرکة الوعی فی کارکاتیز الفنان ناجی العلی، جامعة النجاح الوطنیة، کلیة الدراسات العلیا.

- التلاوی، محمد نجیب. (2000م). وجهة النظر فی روایات الأصوات العربیة؛ دمشق: منشورات اتحاد الکتاب.

- جنیت، جیرار. (1997م). خطاب الحکایة (بحث فی المنهج)؛ترجمة محمد معتصم و آخرون، الطبعة الثانی، الرباط، المجلس الأعلی للثقافة، الهییة العامة للمطابع الأمیریة.

- زیتونی، لطیف. (2002م). معجم مصطلحات نقد الروایة (عربی، انکلیزی، فرنسی)؛ الطبعه الاولی، بیروت: مکتبة لبنان ناشرون، دار النهار للنشر.

- عاشور، رضوی. (1983م). الرحلة؛ بیروت: دار الأدب.

- ---------. (2008م). أطیاف؛ القاهرة: دار الشروق.

- ---------. (2008م). فرج؛ القاهرة: دارالشروق.

- ----------. (2010م). روایة الطنطوریة؛ مصر، القاهره: دارالشروق.

- ----------. (2013م). أثقل من رضوی؛ القاهرة: دارالشروق.

- لحمدانی، حمید. (1991م). بنیة النص السردی(من منظور النقدالعربی)؛ الطبعه الاولی، بیروت: المرکزالثقافی العربی.

- ناجی، مصطفی. (1989م). نظریة السرد من وجهة النظر إلی التبئیر؛ منشورات الحوار الأکادیمی و الجامعی.

ج) منابع لاتین:

- Bal. mieke .(1985). Narratology, trans Christine van boheemen,Toronto: up.-

- Carter.R.(1982)."style and interpretation in Hemingway s cat in the rain" , In r. carter. Ed. Language and literature: an introductory, Reader in stylistics. London/ New York: routledge.65-80.

- Fleischman, Suzanne.(1990). Tense and Narrativity: From Medieval Performance to Modern Fictio, London: Routledge,

- McQuillan, Martin.(2000).Ed. The Narrative Reader, London: Rutledg.

- Simpson, Paul.(1993). Language, Ideology and Point of View. London : Routledge.

- Fowler, Roger. (1996). Linguistic Criticism ,Oxford: Oxford ,University Press

- Klaus, Carrie f.( 1993).Bon Pied et Bon Oeil’: Focalization in Roblais Pantagruel . www . ucalgary .ca /