شخصیت‌پردازی در رمان «عمارة یعقوبیان»

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتر ی

2 دانشیار تربیت مدرس

3 دانشیار زبان و ادبیات عربی پردیس فارابی دانشگاه تهران

چکیده

رمان رایج‌ترین و پرطرفدارترین نوع ادبی در عصر حاضر است. رمان معمولا از حوادث متعدد و پیچیده‌ای تشکیل می‌شود که شخصیاتی با تفکرات و رفتار متفاوت و گاه متناقض در کانون این حوادث قرار می‌گیرند، لذا در بررسی عناصر رمان، نمی‌توان نقش پررنگ شخصیت‌ها را نادیده گرفت. شخصیت در رمان، فردی زنده نیست مانند آنچه در اجتماع می‌بینیم، بلکه عموماً موجودی خیالی است که نویسنده با استفاده از امکانات زبانی، خصوصیات شخصی و اجتماعی او را در فضای رمان خلق می‌کند. از این‌رو، برای شناخت و بررسی شخصیت در رمان، تکیه بر ساختار زبانی امری ضرور به نظر می‌رسد. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و با نگاهی به شخصیت‌های رمان «عمارة یعقوبیان» به این نتیجه می‌رسد که هدف نویسنده از ترسیم شخصیت‌های این رمان، ارائة نماد‌هایی از قشرهای مختلف جامعة مصر است و برای رسیدن به این هدف، از امکانات زبانی؛ مانند ترسیم جنبه‌های روانی و اجتماعی شخصیت‌ها، وصف جسمانی، نام‌هایی با دلالت‌های نمادین و ... استفاده کرده است.

کلیدواژه‌ها


منابع فارسی

- تولان، مایکل. (1386ش). روایت شناسی، درآمدی زبانی – انتقادی؛ ترجمة سیده فاطمه علوی و فاطمه نعمتی، تهران: انتشارات سمت.

- حرّی، ابوالفضل. (1387ش). «در آمدی بر رویکرد روایت شناختی به روایت داستانی با نگاهی به آینه-های دردار»؛ نشریة دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز، شمارة 208، صص55-81.

- لوشر، ماکس. (1369ش). روانشناسی رنگ؛ ترجمة منیرو روانی پور، چاپ دوم، تهران: انتشارات آفرینش.

- محمدی، ابراهیم و پریسا طلاپور. (1391ش). «نمایش شخصیت‌ها (شخصیت پردازی نمایشی) در رمان سووشون»؛ فصلنامة متن‌پژوهی ادبی، شمارة 51، صص 33-52.

ب) منابع عربی

- الأسوانی، علاء. (2002م).

عمارة یعقوبیان؛ قاهرة: مکتبة مدبولی.

- ---------. (2008م). وجهاً لوجه؛

مجلة العربی، العدد 592.

- البناء، بان صلاح. (2009م).

الفواعل السردیة؛ إربد، الطبعة الأولی، عمان: عالم الکتب الحدیث.

- جنداری، ابراهیم. (2012م).

فی النص الروائی العربی؛ الطبعة الأولی، دمشق: نشر تموز.

- الضبع، محمود. (2010م).

الروایة الجدیدة، قراءة فی المشهد العربی المعاصر؛ القاهرة: المجلس الأعلی للثقافة.

- غنیمی هلال، محمد. (1997م).

النقد الأدبی الحدیث؛ القاهرة: دار نهضة مصر للطباعة و النشر و التوزیع.

- لحمدانی، حمید. (1991م).

بنیة النص السردی؛ بیروت: المرکز الثقافی للطباعة و النشر و التوزیع.

- مرتاض، عبدالملک. (1998م).

فی نظریة الروایة؛ کویت: عالم المعرفة.

- میرزایی، فرامرز. (2011م). الخصائص السردیة و جمالیاتها فی روایة «الصبار» لسحر خلیفة؛

مجلة جامعة ابن رشد، العدد الثانی.

- وتار، محمد ریاض. (1999م).

شخصیة المثقف فی الروایة العربیة السوریة؛ دمشق: منشورات اتحاد الکتاب العرب.

ج) منابع الکترونیکی:

- خمار، عبدالله (بیتا)، الشخصیة؛ الموقع الإلکترونی www.khammar-abdellah.art.dz

- علاء الأسوانی http://ar.wikipedia.org/wiki