نقد کهن الگویی شخصیت در رمان الطریق الی الشمس (تشریقة آل المر) اثر عبدالکریم ناصیف

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی

2 دانشجوی دکتر ی

چکیده

یکی از رویکردهای مهم نقد آثار ادبی، نقد کهن الگویی است که به کشف ماهیّت و ویژگی اسطوره ها در کهن الگوها و نقش آن ها در ادبیات می پردازد. دراین مقاله رمان الطریق الی الشمس (تشریقة آل المر) نوشتة عبدالکریم ناصیف از دیدگاه نقد کهن الگویی بررسی و شخصیت قهرمان بر اساس رویکرد یونگ در تحلیل کهن الگویی شخصیتها نقد وتحلیل شده است. اساس کهن الگویی این رمان بر روی اسطورة «قهرمان» شکل گرفته و بقیة کهن الگوها در ارتباط با آن معنا یافته اند. از میان مراحل سه گانة تحوّل و رستگاری، رفتار قهرمان (عزیز) با مرحلة اوّل (جستجو) تطبیق داده شده است. نتیجة کار نشان می دهد که با استفاده از این شیوه می توان شخصیت ها را در ادبیات معاصر بهتر درک کنیم و با لایه های مختلف داستان از نگاه کهن الگوی قهرمان بیشتر آشنا شویم.

کلیدواژه‌ها


بیات، حسین. (1387ش). داستان نویسی جریان سیّال ذهن؛ چاپ اول، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

- برسلر، چارلز. (1388ش). درآمدی بر نظریّهها و روشهای نقد ادبی؛ ترجمة مصطفی عابدینی فرد، ویراست حسین پاینده، چاپ اول، تهران: انتشارات نیلوفر.

- بیلسکر، ریچارد. (1388ش). اندیشة یونگ؛ ترجمة حسین پاینده،  چاپ سوم، تهران: آشیان.

- پالمر، مایکل. (1385ش). فروید، یونگ و دین؛ ترجمة محمّد دهگانپور و غلامرضا محمودی، تهران: نشر رشد.

- چایلدز، پیتر. (1386ش). مدرنیسم؛ ترجمة رضا رضایی، تهران: نشر ماهی. 

- سناپور، حسین. (1383ش). ده جستار داستان نویسی؛ تهران: چشمه.

- شفیعی کدکنی،  محمّدرضا. (1372ش). صور خیال در شعر فارسی؛ چاپ پنجم، تهران: آگاه.

- شمیسا، سیروس. (1383ش). انواع ادبی؛ تهران: فردوس.

- شوالیه، ژان و الن گریران. (1388ش). فرهنگ نمادها؛ ترجمة سودابه فضایلی، چاپ یکم، تهران: جیحون.

- صنعتی، محمد. (1389ش). تحلیل های روانشناختی در هنر و ادبیات؛ چاپ پنجم، تهران: نشر مرکز.

- کمپبل، جوزف. (1391ش). قهرمان هزار چهره؛ ترجمة شادی خسرو پناه، چاپ یکم، مشهد: گل آفتاب.

- کومن، فرانتس. (1383ش). آیین پر رمز و راز میترایی؛ ترجمة هاشم رضی، تهران: بهجت.

- گورین، ویلفرد، ال و دیگران. (1383ش). مبانی نقد ادبی؛ ترجمه فرزانه طاهری، چاپ سوم، تهران: نیلوفر.

- محمّدی، محمّد حسین. (1374ش). فرهنگ تلمیحات شعر معاصر ایران؛ تهران: میترا.

- مکاریک، ایرناریما. (1384ش). دانشنامه نظریّههای ادبی معاصر ؛ ترجمة مهران مهاجرو محمّد نبوی، چاپ یکم، تهران: آگاه.

- ووگلر، کریستوفر. (1390ش). ساختار اسطورهای در فیلمنامه و داستان؛ ترجمة عباس اکبری، چاپ دوم، تهران: نیلوفر.

- هال، کالوین اس. (1375ش). مبانی روانشناسی تحلیلی یونگ؛ ترجمة محمّد حسین مقبل، چاپ اول، تهران: مرکز فرهنگی و انتشارات جهاد دانشگاهی (تربیت معلّم). 

- یاوری، حورا. (1386ش). روانکاوی و ادبیات؛ چاپ اول، تهران: سخن.

- یونگ، کارل گوستاو و دیگران. (1377ش). انسان و سمبولهایش؛ چاپ ششم، ترجمة محمود سلطانیه، تهران: جامی.   

- یونگ، کارل گوستاو. (1386ش). چهار صورت مثالی؛ ترجمة پروین فرامرزی، چاپ اول، مشهد: آستان قدس رضوی.     

ب) منابع عربی

- عزّام، محمد. (2005م).  شعریة الخطاب السردی دراسة؛ الطبعة الاولی، دمشق: إتّحاد الکّتاب العرب.

- ناصیف، عبدالکریم. (1992م). الطریق إلی الشمس (تشریقة آل المر)؛ الطبعة الاولی، دمشق: إتّحاد الکّتاب العرب.