ویژگیهای علمی تفسیر « المیزان»

نوع مقاله: طرح پژوهشی

نویسندگان

استادیار دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده

بی تردید تفسیر کم نظیر« المیزان » از بهترین تفاسیری است که برای قرآن مجید نوشته شده است.گرچه شهرت المیزان ،بیشتر به جهت سبک ویژه آن یعنی «تفسیر قرآن به قرآن »میباشد اما باید اقرار نمود ، جامعیت مؤلف دانشمند آن در علوم عقلی و نقلی و افق فکری باز و گسترده وی ،موجب به ظهور رسیدن مشخصه هایی ممتاز و کم بدیل در این تفسیر گردیده که آن را به طور ویژه از جنبه علمی و فنی ممتاز و برجسته ساخته است ،اصالت منابع تفسیری و باریک بینی در مقام استفاده از آنها ، بهره مندی به دور از افراط و تفریط از اخبار و روایات ، اهتمام به سیاق آیات ، جمع دو شیوه ترتیبی و موضوعی ،باز شناسی روایات تفسیر از روایات جری و تطبیق ، نقد محققانه اسرائیلیات ، استفاده دقیق از علوم ادبی ،بهره گیری از یافته های جدید علوم تجربی با پرهیز جدّی ازتفسیر به رأی و اهتمام منصفانه به یادکرد آرای دیگر مفسران و بسیار امور دیگر ، از عوامل برجستگی این تفسیر است که آن را به جایگاهی ممتاز در میان تفاسیر شیعه و سنی از آغاز تا کنون رسانده است .

کلیدواژه‌ها


1-           ابوحجر، احمد.(1941).«التفسیر العلمی للقرآن فی المیزان» ، نقل از علیرضا ذکاوتی ، مجلة الرسالة .

2-           الاوسی ، علی.(1381). «روش علامه طباطبایی در تفسیر المیزان» ، مترجم : حسین میر جلیلی ،تهران: مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی ، چاپ اوّل

3-           بازرگان ، مهدی.(1343ش).« باد و باران در قرآن» ، تهران: شرکت سهامی انتشار .

4-           حسینی طهرانی ، سیدمحمدحسین .(1421ق). «مهر تابان»، مشهد: انتشارات علامه طباطبایی، چاپ چهارم

5-           جوادی آملی ، عبدالله . (1373ش).« سیره تفسیری مرحوم علامه (ره) در المیزان» ،تهران: کیهان ، ش 5209 .

6-           حکیم ، سید محمد باقر.(1415ق).«علوم القرآن» ، بیروت : دارالتعارف للمطبوعات، چاپ سوم.

7-           خرمشاهی ، بهاءالدین.(1372ش). «قرآن پژوهی» ،تهران ، مرکز نشر فرهنگی مشرق ، چاپ اول

8-           خضیر ، جعفر.(1411ق).« تفسیرالقرآن بالقرآن عند العلامه الطباطبایی» ، قم: دارالقرآن الکریم .

9-           رضایی اصفهانی ، محمد علی .(1375ش).« تفسیر علمی قرآن» ، انتشارات اسوه ، چاپ اول.

10-       زمخشری ، محمود بن عمر.(1415ق). « الکشاف » ، تحقیق : مصطفی حسین احمد ، قم : نشرالبلاغه

11-       ذهبی ، محمد حسین .(بی تا). « التفسیر والمفسرون » ، بی جا.

12-       سیوطی ، جلال الدین .(بی تا).« الاتقان فی علوم القرآن» ، تحقیق : محمد ابوالفضل ابراهیم ، قم: منشورات رضی

13-       سجادی ، سید ابراهیم.(1375ش). « شکوفایی تفسیر موضوعی در بستر قرن اخیر »، فصلنامه پژوهشهای قرآنی ،   ش 8 – 7 .

14-       صدر، محمدباقر.(1417).«المدرسة القرآنیة»، تهران: انتشاررات مرتضوی.

15-       عبدالحمید، محسن.(1982). «آلوسی؛ مفسراً»، بیروت: دارالکتب اسلامیه.

16-       طباطبایی ، سید محمد حسین .(1374ش). « المیزان فی تفسیر القرآن » ، جلدهای 1 تا 20 ، مترجم : سید محمد باقر موسوی همدانی ، قم: دفتر تبلیغات اسلامی .

17-       قطب ، سید .(1386ش).« فی ظلال القرآن» ، بیروت : دار الاحیاء التراث العربی ، چاپ پنجم.

18-       گرامی ، محمد علی .(بی تا).« درباره شناخت قرآن» ، نشر شفق .

19-       مجلسی ، محمد باقر .(1363ق).«مرآة العقول»،بیروت: دارالکتب الاسلامیة ، چاپ دوم.

20-       مجلسی ، محمد باقر.(1343ش).«بحارالانوار»،بیروت: مؤسسة الوفاء ، چاپ چهارم.

21-       مطهری ، مرتضی .(1361).« احیاء تفکر اسلامی» ، قم: انتشارات اسلامی.

22-       مطهری، مرتضی. (1361ش). «شناسایی برخی تفاسیر شیعه»، قم:مجله حوزه علمیه، شماره 21.

23-       معرفت ، محمد هادی .(1418ق).« التفسیر و المفسرون » ،مشهد: الجامعة الرضویة ، چاپ اوّل.

24-       مکارم شیرازی ، ناصر .(بی تا).« قرآن و آخرین پیامبر (ص)» ، تهران: انتشارات دارالکتب الاسلامیة .

25-       مهدوی راد ، محمد علی .(بی تا).« نگاهی به تفسیر و روشهای تفسیری ( جزوه درسی )» ، خراسان:دفتر تبلیغات اسلامی. 

26-       نفیسی ، شادی .(1380ش).« تفسیر علمی ، بایدها و نبایدها »، تهران: آئینه پژوهش ، ش 72 – 71 .