تطبیق معشوق درونی طرفة بن عبد با آراء کارل گوستاو یونگ و فروید در قصیده‌ی رائیه در وصف معشوقه اش هرّ

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد جیرفت

2 دانشجوی دوره‌ی دکتری دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک

چکیده

     نقد روانشناختی اساساً اثر ادبی را به عنوان بیان حالات ذهن و ساختارِ شخصیتیِ نویسنده که در یک قالب داستانی ارائه شده است، بررسی می کند. این رویکرد در دهه های نخستین قرن 19 پدید آمد و بخشی از جریانی بود که طی آن رویکردِ بیانگرانه ی ماهیتِ ادبیات، جایگزینِ دیدگاه­های رمانتیک و نگرش­های پیشین مبتنی بر تقلید و کاربردی بودن ادبیات گردید. در سال 1827، «تامس کار لایل» بیان کرد که مسأله­ی معمول نزد بهترین منتقدان ما در عصر حاضر سؤالی است اساساً روانشناختی که باید با کشف و تعریف مشخص ماهیت منحصر به فرد شاعر از روی شعرش پاسخ داده شود. در طولِ تاریخ نظریه های فروید و یونگ هماره از اصلی ترین نظریات در خصوصِ روانکاوی و روانشناختی تلقی شده­اند. این دو تصوراتِ گوناگونی از ضمیرِ ناخود آگاه داشته و نظریات بسیار مهمی در این ارتباط بیان کرده اند. در این مقاله سعی گردیده که با توجه به سیر اَنفسیِ طرفة بن عبد در یکی از قصیده هایش(الغزل و الفخر) ردپاهای شاعر از سفرَ درونی اش تجزیه و تحلیل گردیده و همچنین با تطبیق این نشانه­ها با آموزه های روانکاوی فروید و یونگ،موقعیت شاعر در هر بیت مشخص شده و نقدی­ روانشناختی بر کل شعر صورت گیرد.

کلیدواژه‌ها


- آتش سودا،م. (­1383). «رویای بیداری»، فسا، دانشگاه آزاد اسلامی، چاپ اول.                                    2- پورنامداریان، ت. (1367).«رمز و داستانهای رمزی در ادب پارسی»، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ دوم.

 3- تبریزی،غ. (1373). «نگرشی بر روانشناسی یونگ»، مشهد: انتشارات جاودان خرد، چاپ اول.                

 4-حافظ، ش. (1380)، «دیوان»، تهران: مرکز فرهنگی مکتب پناه.

 5- زرین­کوب، ع. (1372). «سرّ نی»، تهران: انتشارات علمی،چاپ چهارم.

 6- سپهری، س. (1359). «هشت کتاب»، تهران: طهوری،  چاپ اول.

7- شمیسا، س.( 1378 ). «نقد ادبی»، تهران: انتشارات فردوسی، چاپ اول.

8- شمیسا، س. (1383 ). «داستان یک روح».  تهران : انتشارات فردوسی، چاپ اول.  

9- فروم ،الف.(2536). «زبان از یاد رفته»، ترجمه­ی: ابراهیم امانت، تهران:انتشارات مروارید .

10- هال، ج. (1383).«فرهنگ نگاره­ای نمادها در هنر شرق و غرب»،. ترجمه: رقیه بهزادی، تهران:  انتشارات فرهنگ معاصر، چاپ دوم .

11- یاوری ،ح. (1381).«روانکاوی و ادبیات»، تهران: انتشارات تاریخ ایران، چاپ اول.                               

12- یونگ ، ک. (1359).« انسان و سمبلهایش»، ترجمه: ابوطالب صارمی، تهران: انتشارات امیرکبیر، چاپ دوم.

13- یونگ، ک .(1376). «یونگ ،خدایان و انسان مدرن». ترجمه: داریوش هنر­جوی، تهران: انتشارات مرکز . 

 ب) منابع عربی

 14- لوئیس شیخو. (1419ه). «المجانی الحدیثه عن مجانی الأب شیخو»، ایران:ذوی القربی، الطبعه الرابعه.                                          

ج) منابع انگلیسی

                                                                                                                  1-Abrams,M(2005).A glossary if literryterms.United states of America.maple-vail book Manufacturing.