مظاهر أدب المقاومة فی شعر بشری البستانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه اصفهان

2 دانشجو

چکیده

دکتر بشری البستانی به عنوان استاد دانشگاه و متفکر ادبی، یکی از زنان ادیب و متعهد معاصر عراق است که اثر بارزی در فرهنگ عراقی به طور خاص و فرهنگ عربی به طور عام از خود به جای گذاشته است. وی با آثار وزین خود ارزش های بیانی و زیبایی شناختی والایی در گستره ادبیات پایداری و ادبیات عرب بر جای نهاده است. بستانی در هیاهوی "صدای گلوله و مواد منفجره" به دردهای امت خویش پرداخته تا وجدان خفته مردم خویش را بیدار، و آنها را به رها کردن ترس و درنوردیدن مشکلات در رویارویی با دشمن تشویق کند. بستانی در اعماق مسائل ملت عربی فرو می رود و زخم خود را با زخم سرزمین مادری و ملت عربی در هم می آمیزد، تا بیانگر عشقی به آنها باشد، که بر خواننده آشکار و ممزوج با درد، آرزو و خوش بینی به وطن و امت عربی است.  
     این جستار با نگاهی گذرا بر حیات و آثار شاعر کوشیده، تا مهم ترین مضامین ادبیات مقاومت همانند: عشق به سرزمین مادری، دعوت به جهاد و مقاومت، تعهد قومی نسبت به سرزمین عربی، ستایش انقلابیون وشهدا و انتقاد از حاکمان خودکامه عرب را در شعر بشری بستانی با تکیه بر منهج توصیفی- تحلیلی، بررسی نماید.
 

کلیدواژه‌ها


المراجع والمصادر

- القرآن الکریم

اولاً: الکتب

- ابن خلدون، عبدالرحمن. (1988م). تاریخ ابن خلدون، المجلّد الثالث. المحقق خلیل شحادة. الطبعة الثانیة. بیروت: دار الفکر.

- أبوحاقة، أحمد. (1979م). الالتزام فی الشعر العربی، الطبعة الأولی. بیروت: دار العلم للملایین.

- ابن منظور الأنصاری، محمد بن مکرم بن علی. (1414ﻫ). لسان العرب، المجلّد الثالثة عشرة. الطبعة الثانیة. بیروت: دار صادر.

- البستانی، بشرى. (2012م). الأعمال الشعریة، الطبعة الأولی. بیروت: المؤسسة العربیة للدراسات والنشر. 

- البستانی، بشری. (2012م). خُماسیة المحنة، الطبعة الأولی. عمان: دارفضاءات للنشر والتوزیع.

- زعرب، أحمد موسى. (2008م). الشهادة وتجلیاتها فی الشعر الفلسطینی المعاصر بعد عام 1967م، رسالة الماجستیر. غزة: الجامعة الإسلامیة.

- سنگری، محمدرضا. (1389ش). ادبیات دفاع مقدس، چاپ اول، تهران: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس.

- شکری هیاس، خلیل. (2012م). ینابیع النص وجمالیات التشکیل قراءات فی شعر بشری البستانی، عمان: دار دجلة.

– شکری، غالی. (1366ش). ادب مقاومت، ترجمه محمدحسین روحانى. تهران: نشر نو.  

- شکویی، حسین. (1387ش). اندیشه های نو در فلسفه جغرافیا، تهران: موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی.

- الکنانی، أسامة بن منقذ. (1987م). لباب الآداب لأسامة بن منقذ، المحقق أحمد محمد شاکر. الطبعة الثانیة. القاهرة: مکتبة السنة.

- محفوظ، محمد. (2003م). لواقع العربی و تحدیات المرحلة الراهنة، بیروت: دار المشرق الثقافة.                                                                     

ثانیاً: الدوریات والمجلات                                                                                                                                                         

- البستانی، بتول. (2007م). قصیدة بانتظار القصف للشاعرة البستانی قراءة فی محنة الحرب، مجلة دراسات موصلیة. العدد 17. صص: 28-3. 

  - التمیمی، حسام. (2002م). الخلیل فی شعر عزالدین المناصرة، مجلة جامعة النجاح للأبحاث. المجلد 16. العدد 1. صص: 264-223.

- الحیانی، محمود خلیف. (2008م). استکشاف الکینونة ونهوض الإرادة قراءة فی قصیدة أنا والاسوار للشاعرة بشری البستانی، مجلة جامعة تکریت للعلوم الانسانیة. المجلّد 15. العدد 1. صص: 286-309.

- حسن، غانم سعید. (2007م). دلالات الرمز فی خطاب بشری البستانی الشعری، مجلة دراسات موصلیة. العدد 17. صص47-66.  

- سنگری، محمدرضا. (1383ش). ادبیات پایداری، فصلنامه شعر. العدد 39. صص45-53.

- عمر، عبدالغفار عبدالجبار. (2008م). الرفض فی مجموعة (مکابدات الشجر)، مجلة التربیة والعلم. المجلّد 15. العدد 2. صص169- 186.

- عبد، یاسر علی. (2007م). الوطن فی شعر أبی الفراس الحمدانی وحازم القرطاجنی، مجلة القادسیة. العددان 3-4. صص101-110.     

ثالثاً: المراجع الإلکترونیة

- الطائی، ذنون. (31/10/2010م). سیدة القصیدة العراقیة الدکتورة بشری البستانی، موقع ملتقی أبناء الموصل

- الطالبی، علی مولود. (28/8/2011م). بشرى البستانی: العراق وطن استثنائی ولذلک کان حبی له إستثنائیاً، المقابلة مع بشرى البستانی، موقع الحوار المتمدن، العدد 3470.

www.ahewar.org/debat/show.art.asp?aid=27321

- الطالبی، علی مولود، (2011/02/08م). لو کانت ثقافتنا حداثیة لصنعنا نقدنا الخاص، موقع الزمان،

- عبدالقادر، حسام. (1/2/ 2004م). المقاومة فی الأدب، الفکرة والابداع، مجلة أفق الثقافة.

www.ofouq.com/today/modules.php?name=News&file=article&sid=1014

- قاف العراق. (24/11/2011م). أدب المقاومة، قراءة تاریخیة، شبکة کتّاب المقاومة العراقیة.                                                                                                                                                                                                                                                                                              

- موقع الشاعرة على الشبکة الالکترونیة، تجربتی الإبداعیة .