نویسندگان

چکیده

ادبیات مقاومت بیان­کنندة اعمال و احساسات مردمی است که در برابر تعدی متجاوزان قرار گرفته­اند و هدف از آن وحدت گروه‌های مختلف اجتماعی برای ایستادگی در برابر این تهاجم است. شاعرانی که در این زمینه شعر سروده‌اند با نوآوری‌ به بیان عواطف جمعی؛ از جمله حس تمرد در برابر دشمن،‌ شهادت طلبی و امید پرداخته­اند. چنانکه با ستایش از استقامت مردم در سروده‌های خویش، آنان را از پذیرش ذلت برحذر داشته و به قیام و ایستادگی دعوت کرده‌اند. اسد محمد قاسم از جمله شاعران فلسطینی است که به طور گسترده­، از اشعار خویش برای ایجاد روحیة مقاومت بهره گرفته است. وی علی رغم شهرت و اقبال بیش از پنج دهه به سرایش اشعار مقاومتی، کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است، لذا به  نظر می‌رسد، این جستار در پرداختن به این شاعر از این منظر، پیشگام باشد. شاعر برای بیان دیدگاه‌های خود از قالب‌های شعر نو و شعر کلاسیک به تناسب موضوع بهره گرفته، و موسیقی شعر را متناسب با اوضاع عاطفی حاکم بر آن اشعار انتخاب کرده است. اسلوب‌های مورد استفاده وی اسلوب تهکم، استفهام و خطاب است که با موضوعات اجتماعی تناسب بیشتری دارد.
 

کلیدواژه‌ها

منابع و مآخذ

الف) منابع فارسی

1. غریب، رز. (1378ش). نقد بر مبنای زیباشناسی؛ ترجمة نجمه رجایی، چاپ اول، مشهد: نشر دانشگاه فردوسی.

2. کاکایی، عبدالجبار. (1385ش). بررسی تطبیقی موضوعات پایداری در شعر ایران و جهان؛ چاپ دوم، تهران: انتشارات پالیزان.

3. میلر، آرتور. (1381ش). دربارة ادبیات؛ ترجمة احمد میرعلایی، تهران: نشر فرزان.

ب)منابع عربی

1. جبور، زهیر و دیگران. (2004م). الابداع والرؤی فی تجربة زیاد ذبیان الفلسفیة و الشعریة؛ دمشق: اتحاد کتّاب العرب.

2. خضر، عباس. (1986م). أدب المقاومة؛ قاهرة: المؤسسة المصریة العامة للتألیف و النشر.

3. شکری، غالی. (1970م). أدب المقاومة؛القاهره: دارالمعارف مصر.

4. محمدقاسم، اسد. (2004م). الأعمال الشعریة الکاملة (1)؛ بیروت: دار العودة.

ب) مقالات

1. آل بویه لنگرودی، عبدالعلی. (1390ش). «جلوه‌های پایداری در شعر ابوالقاسم شابی»؛ نشریة ادبیات پایداری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، شماره دوم، شماره سوم و چهارم، صص1-27.

2. دودمان‌کوشکی، علی. (1387ش). «بهره‌گیری از شیوه‌های نوین ادبی در شعر پایداری ملت فلسطین»؛ نامة پایداری (مقالات اولین کنگره ادبیات پایداری کرمان 1384)، به کوشش احمد امیری‌خراسانی، تهران: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس، ص196.

3. رحمان‌دوست، مجتبی. (1379ش). «رمان مقاومت منابع، مضامین و بایدها»؛ مجله دانشکده ادبیات وعلوم انسانی دانشگاه تهران، شمارة 156 زمستان،صص 465-485.

4. سنگری، محمد رضا. (1383ش).«ادبیات پایداری»، مجلة شعر، شماره 39، ص45.

ج) منابع اینترنتی

1. حمدان، یوسف. (2013م). أسد محمد قاسم؛ حکایة شاعر، www.alrai.com

2. سایت معجم البابطین لشعراء العربیة فی القرنین التاسع عشر و العشرین، www.almoajam.org

3. سلیمان، ولید. (2012م). 10 سنوات على رحیل «أسد محمد قاسم» الشاعر نموذج البطل الدرامی، www.alrai.com

4. قبیلات، سعود. (2010م). أسد محمَّد قاسم والموت على طریقة الهنود الحمر، www.al-ayyam.com