 فراخوانی شخصیت‌های دینی در شعر پایداری معاصر مورد پژوهی شخصیت مسیح(ع)

نوع مقاله: طرح پژوهشی

نویسندگان

چکیده

شاعر پایداری معاصر عربی آگاه و مسئول است؛ آگاه از آنچه در جهان پیرامون او می­گذرد و مسئول در برابر سرنوشت ملت و کشورش. او برای تحقق آزادی، عزت و استقلال برای مردم کشورش از همة ابزارها و سازِکارها بهره می­گیرد تا شعر در مسیر مقدس مردم سرزمینش به پیش رود. از جملة این سازکارها توجة او به سنت­های گذشته است و برای آنکه سخنش هم تأثیرگذار باشد و هم ارزش هنری خویش را حفظ کند، به سراغ شخصیت­های گذشته می­رود از شخصیت­های تاریخی گرفته تا شخصیت­های دینی، و با فراخواندن خویش­کاری­های آن­ها ناگفته­های خود را از زبان آنان بیان می­دارد. این امر گاه در شگرد نقاب رخ می­نماید، گاه با بکارگیری اسطوره­های ملی و جهانی خود را نشان می­دهد و سرانجام با فراخوانی شخصیت­ها رسالت خود را به انجام می­رساند. این جستار با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی شخصیت مسیح(ع) و کاربرد آن در شعر پایداری معاصرعربی پرداخته است. یافته­های این پژوهش نشان می­دهد که در شعر پایداری معاصر حضرت مسیح(ع) بیشتر در معنای نمادین خاص بکار رفته است؛ مانندِ درد و رنج، زندگی­بخشی از رهگذر مرگ، منجی رهایی­بخش، امید و امیدواری، جاودانگی، رستاخیز و پیروزی. شاعر معاصر خواسته است با الهام از این شخصیت­ها روحیة آزادی­خواهی، امید به آینده و مبارزه و فداکاری در راه هدف را در میان مردم ستمدیدة خود زنده کند، و آنان را از واقعیت تلخی برهاند که دامنگیرشان شده است تا آینده­ای را برای آنان رقم بزند که در سایة عزت و استقلال کشورش ارزش­ها حاکمیت یابند، اخلاص و پاکی سرمشق همه گردد و دروغ و ناپاکی از آن رخت بربندد و ایمان و صداقت بر همه جا حکمفرما باشد.

کلیدواژه‌ها


منابع و مآخذ

الف) منابع فارسی

1. آیینه­وند، صادق.(1370ش). «ادبیات مقاومت»؛ کیهان فرهنگی، شمارة هفتادو نهم، صص 34-35.

2. حسن لی، کاووس. (1386ش). گونه­های نو آوری در شعر معاصر ایران؛ تهران: نشر ثالث.

3. خسروی، کبری و دیگران.(1391 ش).«فراخوانی شخصیت­های دینی در شعر نزار قبانی» فصلنامة لسان مبین، سال سوم، شمارة دوم، صص139-163.

4. درویش، محمود. (1358ش). آخرشب؛ ترجمة موسی اسوار، تهران: انتشارات سروش.

5. رجایی، نجمه. (1381ش). اسطوره های رهایی؛ مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی.

6. رجایی، نجمه و علی­اصغر حبیبی.(1390ش).«تکنیک نقاب در قصیدة "المسیح بعدالصلب" بدر شاکر السیاب»؛ نشریة ادب عربی، شمارة یکم، سال سوم، صص85-115.

7. رضوان، هادی و نسرین مولودی.(1392ش). «بررسی شخصیت مسیح در شعر خلیل حاوی»؛ نشریة ادب عربی، شمارة دوم، سال پنجم، صص89-112.

8.شکری، غالی. (1366ش). أدب المقاومة؛ ترجمة محمد حسین روحانی، تهران: نشر نو.

9. عرب، عباس.(1383ش). ادونیس در عرصة شعر و نقد معاصر عرب؛ مشهد: انتشارت دانشگاه فردوسی مشهد.

10. عرب، عباس و محمدجواد حصاری.(1388 ش).«حضور نمادین پیامبران در شعر معاصر عربی»؛ مجلة زبان و ادبیات عربی، شمارة یکم، صص117-139.

ب) منابع عربی

1. ابوعلی، رجا. (2009م). الاسطوره فی شعر ادونیس؛ ط2، دمشق: التکوین.

2. ادونیس، علی احمد سعید. (1975م). الاعمال الشعریة الکاملة؛ بیروت: دارالعودة.

3. حاوی، خلیل. (1974م). دیوان خلیل حاوی؛ بیروت: دارالعودة.

4. الحسین، قصیّ. (د.ت). الموت والحیاة فی شعر المقاومة؛ بیروت: دارالرائدالعربی.

5. درویش، محمود. (1989م). دیوان؛ بیروت: دار العودة.

6. السیاب، بدر شاکر. (د.ت). المجموعه الشعریه الکامله؛ بیروت: دارالمنتظر للطباعه و النشر.

7. الضاوی، أحمد عرفات. (1998م). التراث فی شعر رواد الشعر الحدیث؛ ط1، دبی: مطابع البیان

8. طوقان، فدوی. (2000م). دیوان؛ بیروت: دارالعودة.

9. حجازی، عبدالمعطی.(2001م). دیوان؛ بیروت: دارالعودة.

10. عشری زائد، علی(1997م) استدعاء الشخصیات التراثیة فی الشعر العربی المعاصر، القاهره، دارالفکر العربی.

11. الکرکی، خالد.(1989م). الرموز التراثیه فی الشعر العربی الحدیث؛ ط1، بیروت: دارالجیل.

12. المناصره، عزالدین.(2001م). الأعمال الشعریة؛ بیروت: الموسسة العربیة للدراسات و النشر.

13. الحسین، قصة. (1972م). الموت والحیاة فی شعر المقاومة؛ ط1، بیروت: دار الرائد العربی.

14. عبدالصبور، صلاح.(1998م). دیوان؛ بیروت: دارالعودة.

15. کندی، محمدعلی.(2003م). الرمز و القناع فی الشعر العربی الحدیث؛ ط1، بیروت، دارالکتاب الجدید المتحدة.

16. الیافی، نعیم.(1993م). أوهاج الحداثة فی القصیده العربیه الحدیثة؛ دمشق: منشورات اتحاد الکتاب العرب.