نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

گریز به جهان آرمانی در مواجهه با سختیهای زندگی واقعی حسی شناخته شده در وجود آدمی است که از دیرباز به عرصۀ ادبیات راه یافته است. یکی از درونمایه­های اصلی در آثار سهراب سپهری و نازک الملائکه که از طلایه­داران شعر فارسی و عربی در دوران معاصر به شمار می­آیند، همین درونمایۀ قدیم است. این دو در ترسیم جهان مطلوب خود از دو خاستگاه مشترک فکری بهره برد­اند که وجه مشترک آنها، نگرش استعلاییِ مبتنی بر گذر از جهان واقعی است: مکتب رمانتیسم و نمادگرایی عرفانی. جستار پیش روی به تطبیق محتوایی اشعاری از دو شاعر می­پردازد که درونمایۀ مذکور، فصل مشترک آنهاست.جهان کودکی، آغوش طبیعت و جهان پس از مرگ، گریزگاه‌های مشترک روحی دو شاعر هستند که در بدنۀ اصلی تحقیق به بحث گذاشته می­شوند. یافته­ها نشان می­دهد که رویکرد سپهری به جهان هستی خوشبینانه­تر است و سهراب در مقایسه با نازک در ترسیم جامعۀ آرمانی خود از مایه­های عرفانی بیشتر بهره برده است.

کلیدواژه‌ها

1. ادونیس.(1383). پیش درآمدی بر شعر عربی؛ ترجمة کاظم برگ نیسی، تهران: فکر روز.

2. الیاده، میرچا.(1384). اسطوره بازگشت جاودانه؛ ترجمة بهمن سرکاراتی، تهران: طهوری.   

3. براهنی، رضا.(1358). طلا در مس؛ جلد 3، چاپ سوم، تهران: نشر زمان.

4. پورنامداریان، تقی و محمدرضا خسروی شکیب.(1387). «دگردیسی نمادها در شعر معاصر»؛ فصلنامة پژوهش زبان و ادبیات فارسی، شمارة 11، صص147-162.

5. ثروت، منصور.(1385). آشنایی با مکتبهای ادبی؛ تهران: سخن.

6. چدویک، چارلز.(1385). سمبولیسم؛ ترجمة مهدی سحابی، چاپ اول، تهران: نشر مرکز.

7 .حافظ، شمس الدّین محمّد.(1376). دیوان حافظ؛ تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، تهران: باربد.

8. حسینی، صالح. (1373). نیلوفر خاموش، نظری به شعر سپهری؛ چاپ سوم، تهران: نیلوفر.

9. خلیل جحا، میشال.(2003). اعلام الشعر العربی الحدیث، من احمد شوقی الی محمود درویش؛ الطبعه الاولی، بیروت: دارالعودﮤ.

10. دستغیب، عبدالعلی. (1385 ).  باغ سبز شعر؛ چاپ اول، تهران: آمیتیس.

11. سپهری، پریدخت. (1382). سهراب مرغ مهاجر؛ تهران: طهوری.

12. سپهری، سهراب. (1382 ). هشت کتاب؛ تهران: طهوری.

13. ---------. (1389 ). کتاب آبی؛ به کوشش مهدی کاکولی، نیشابور: شادیاخ.

14. شمیسا، سیروس. (1382). نگاهی به سپهری؛ تهران: صدای معاصر.

15. شوالیه ژان و گرابران، آلن. (1387). فرهنگ نمادها؛ جلد اول، ترجمة سودابه فضایلی، تهران: جیحون.

16. غریب، رز.(1971). تمهید فی النقد الحدیث؛ بیروت: دار المکشوف.

17. غنیمی هلال، محمد. (بی تا). الرومانتیکیه؛ قاهره: نهضه مصر.

18. فتوحی، محمود. (1385).  بلاغت تصویر؛ تهران: سخن.

19. الملائکه، نازک. (1997) . دیوان (ج 2و1)؛ بیروت: دارالعودﮤ .

20.---------. (1989). قضایا الشعر المعاصر؛ بیروت: دارالعلم.

21. مولوی، جلال الدّین محمد. (1369). کلیات شمس تبریزی؛ به کوشش علی دشتی، تهران: پگاه.