نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی پژوهشگاه

چکیده

امین ریحانی (1876-1940) از زمرة ادبایی است که ادبیات­ خود را از شخصیت های وزین و پرمغز ادبی اقتباس می­کند، به گونه­ای که ذاتیت ادبیات و ذاتیت اندیشه­های ادبی حفظ می­شود. مقصود وی از ادبیات در آرمانشهرش این بود که باید ادبیات به عنوان ابزاری در جهت برانگیختن احساسات و انگیزش قضایای امّت و همکاری با زندگی جامعه وتصویری صادق از تصاویر متنوع زندگی با آیین­ها و تراژدی های گوناگون باشد. هم­چنین بیانی راستین از جامعه­ باشد به گونه ای که پدیده­های آن با گرایش­های مختلف قومی وجریان­های بشری مواجه­ گردد. همچنین بر این مهم متمرکز است که شعر در عین حال که نیرومند و مفید است، باید ثمربخش و لذت آفرین نیز باشد لذا از شاعران آرمانشهر می خواهد که بر علیه اوضاع غمگین و اندوهناک اطرافشان بجنگند زیرا وظیفۀ وجودی شعر این است که شرایط ملی را بهبود بخشیده و احساس عزت وکرامت انسانی ایجاد کند. شعر باید برای عبرت­گیری و یادآوری باشد و به انسان در استمرار فعالیت های عقلی و روحی اش، کمک کند. صدای شاعر حقیقت همان صدای ملت و مردمش است و در شعر وی باید هم زیبایی ابیات و هم تعالی فلسفه و هم عشق به بشریت جمع باشد. روشِ معتمد در این مقاله، دو گونه است، اولاً: روش توصیفی که اندیشه های ادبی ریحانی را از خلال تألیفات متناسب با موضوع پژوهش دنبال می­کنیم. ثانیاً: روش تطبیقی که درآن تمایزاتی که ریحانی میان ولتر و روسو در بررسی اقسام نویسندگان آرمانشهر قائل شده است، بررسی می شود.
 

کلیدواژه‌ها

المصادر و المراجع

- القرآن الکریم.

- البعلبکی، منیر، (2003).معجم أعلام المورد، بیروت، دار العلم للملایین، ط1.

- الجرجانی، عبدالقاهر، (1981). أسرار البلاغة، بیروت، دار المعرفة، لا.ط.

- ــــــــ، (1981). دلائل الإعجاز، بیروت، دار المعرفة، لا.ط.

- حسین، طه، (1963). خصام و نقد، بیروت، دار العلم للملایین، ط3.

- حنفی، حسن، (2000). مقدّمة فی علم الاستغراب، بیروت، المؤسسة الجامعیة للدِّراسات، ط2.

- خوری، عمّون، (1994).الأدب فی الفُصحى، بیروت، دار صادر، ط 1.

- الدسوقی، منى، (2004). التطور والإصلاح، بیروت، دار المشرق، ط1.

-  الدیلمی، شیرویه بن شهردار بن شیرویه،(1987). فردوس الأخبار، بیروت، دار الکتاب العربی، ط 1.

- الراوی،حارث طه، (لا.ت.). أمین الرِّیحانی، جوانب شخصیّته و أثره فی نهضة الغرب، بیروت، دار الرِّیحانی، لا.ط.

-  الرِّیحانی، أمین فارس، (لا.ت.). أنتم الشّعراء، بیروت، دار الجیل، لا.ط.

-  ـــــــ، (لا.ت.). التطرّف و الإصلاح، بیروت، دار الجیل، لا.ط.

- ـــــــ،(لا.ت.). الرَّسائل، بیروت، دارالجیل، لا.ط.

-  ـــــــ،(1982).الرِّیحانیات، بیروت، المؤسسة العربیّة للدراسات و النشر، ط1.

-  ـــــــ،(لا.ت.). أدب و فنّ، بیروت، دارالجیل، لا.ط.

- ـــــــ، (لا.ت.). شذرات من عهد الصبا، بیروت، دار الجیل، لا.ط.

- ـــــــ، (1980). نور الأندلس، بیروت، المؤسسة العربیّة للدراسات والنشر، ط1.

- الرِّیحانی، أمین ألبرت،(1987). فیلسوف الفریکة صاحب المدینة العُظمى، بیروت، دار الجیل، ط1.

-  الزرکلی، خیر الدین، (1986).الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال والنساء من العرب والمستعربین و المستشرقین،بیروت، دار العلم للملایین، ط 7.

-  مجلس المتن الشمالی للثقافة، (1966). أمین الرِّیحانی بعد ربع قرن:وقائع أسبوع المهرجانات التی أقامها مجلس المتن سنة 1965، بیروت،دارالرِّیحانی، ط1.

-  عکاوی، رحاب، (2005). أمین الرِّیحانی الأدیب الرحالة، بیروت، دار الفکر العربی، ط1.

-  الکیالی، سامی، (لا.ت.). أمین الرِّیحانی، نشأته، دراسته، ملامح من حیاته وکتبه، مصر، معهد الدراسات العربیّة العالمیة، لا.ط.

- مجموعة من المؤلفین، (1926). کتاب مجلة الهلال المصریة، السنة 34، الجزء الثامن، القاهرة، المکتبة المصریة.

-  ــــــــ،(2006). موسوعة أعلام العلماء و الأدباء العرب و المسلمین، بیروت، دار الجیل، ط1.

-  ــــــــ،(1996). الموسوعة العربیّة العالمیة، الریاض، مؤسّسة أعمال الموسوعة، ط1.

-  نعمه، طانیوس و معوّض،سمیر، (لا.ت.).أجل نحن الشعراء،بیروت، لا. دار، لا.ط.

-  نعیمة،میخائیل،(1971). دُرُوب، بیروت،مؤسسة نوفل، لا.ط.

-  الهلال، محمّد غنیمی،(1973). الرومانتیکیّة، بیروت، دارالثقافة ، ط1