بررسی تطبیقی داستان فریکسوس از اساطیر یونان و اسماعیل ذبیح الله از قرآن

نوع مقاله: طرح پژوهشی

نویسندگان

استادیار دانشگاه بیرجند

چکیده

مقاله ی حاضر، بررسی دو اثر اسطوره ای و مذهبی است که به دو فرهنگ مختلف تعلق دارند؛ ولی از نظر بن مایه ی داستانی شبیه هم هستند. یعنی مقایسه ی داستان فریکسوس از اساطیر یونان باستان و داستان اسماعیل ذبیح الله از قران کریم که این داستان در تورات نیز با اندک تفاوتی آمده است.
بافت دو داستان از نظر سیر کلی و اتفاقات و اعمال قهرمانان، نزدیک به هم است. شخصیت های داستانی دو به دو با هم مشابهت دارند. حتی روحیات آن ها نیز شبیه هم است. با بررسی همانندی های این دو داستان اسطوره ای و دینی می توان میان رمز گونگی اساطیر و راز آمیز بودن داستان های اسلامی و عرفانی پلی زد.
دراین دو داستان در حقیقت کهن الگوی فرزندکشی در شکلی مبارک و مقدس جریان می یابد و از فره ی ایزدی، به شکلی فرهمند، امکان تحقق تراژدی از داستان سلب می شود.
در این نوشته سعی شده است که شباهت ها و تفاوت ها ی دو داستان بررسی شود. و تا حدی نیز به پیدایش آیین قربانی پرداخته می شود.

کلیدواژه‌ها


قران کریم، ترجمه ی محمد مهدی فولادوند

کتاب مقدس

1-           اسماعیل پور، ابوالقاسم. (1377).«اسطوره، بیانِ نمادین»، تهران: سروش،چاپ اول.

2-           الیاده،میرچا.(1362).«چشم اندازهای اسطوره»،ترجمه:جلال ستاری،تهران:قومس.

3-           باستید، روژه. (1370).«دانش اساطیر».ترجمه: جلال ستاری،تهران: توس، چاپ اول.

4-           بلوکباشی، علی.(1377).«نقد و نظر ( معرفی و نقدآثاری در ادبیات مردم شناسی)»، تهران: دفتر پژوهش های فرهنگی، چاپ اول.

5-           بهار، مهرداد .(1381).«اسطوره و تاریخ».تهران: چشمه،چاپ سوم.

6-           پارسا، حمید.(1373) .«نماد و اسطوره»،تهران: نشر اسراء.

7-           پرتوی، ابوالقاسم.(1385). «نقدی بر نگرش اسطوره از منظر لوی استروس». مجله دانشکده ی ادبیات و علوم انسانی مشهد، ش155.

8-           پورنامداریان، تقی.(1375).« رمز و داستان های رمزی در ادب فارسی»، تهران: انتشارات علمی فرهنگی، چاپ چهارم.

9-           رستگار فسایی، منصور.(1380).«حماسه ی رستم و سهراب»،تهران.انتشارات جامی،چاپ پنجم.

10-         ستاری، جلال.(1377).«پژوهشی در قصه ی یونس و ماهی»، تهران: نشرمرکز،چاپ اول.

11-        سنت،جان پین.(1380). «اساطیر یونان». ترجمه: باجلان فرخی، تهران: نشر اساطیر، چاپ اول.

12-        شوالیه ژان و آلن گربران. (1379).«فرهنگ نمادها»، جلد دوم ،ترجمه: سودابه فضائلی، تهران: انتشارات جیحون، چاپ اول.

13-        شوالیه ژان و آلن گربران. (1385).«فرهنگ نمادها» ،جلد چهارم، ترجمه: سودابه فضائلی، تهران: انتشارات جیحون. چاپ اول.

14-        ضیمران، محمد.(1379). «گذار از جهان اسطوره به فلسفه»،تهران:هرمس، چاپ اول.

15-        فولادوند ،محمدمهدی.(1380).« ترجمه قرآن کریم»،تهران:انتشارات امیرکبیر،چاپ دوم.

16-        فرای،نورتروپ (1387). «ادبیات و اسطوره»،مجموعه مقالات اسطوره و رمز، ترجمه: جلال ستاری،چاپ سوم.

17-        فریزر، جیمز.(1386).«شاخه ی زرین»،ترجمه:کاظم فیروزمند،تهران:انتشارات آگاه،چاپ سوم.

18-        فروم، اریک.( 1385).«زبان از یاد رفته»، ترجمه: ابراهیم امانت، تهران: نشر مروارید، چاپ هشتم.

19-        مهدوی، یحیی.(1375).«قصص قران مجید»، تهران: نشر خوارزمی، چاپ سوم.

20-        هادی، سهراب.(1377).«شناخت اسطوره های ملل»،تهران: نشر تندیس، چاپ اول.