أعشای تغلبی و أعشای همدان درمقایسه با أعشای کبیر

نوع مقاله: طرح پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی

چکیده

أعشای تغلبی و أعشای همدان در فاصله زمانی نزدیک به أعشای کبیر می زیسته اند ؛ چون او در فنون مختلف شعری طبع آزمایی کرده اند. پس مدح را برای تکسب می گفته اند و هجوشان قبیح و بسیارگزنده می باشد. با توجه به اینکه بیشتر اشعارشان شکل داستانی به خود گرفته از جهت تاریخی حائز اهمیت است چرا که در آنها رویدادها و اتفاقات زمان خودشان و همچنین نام افراد و مکانها به چشم می خورد. از نکات قابل توجه این است که موسیقی خاص شعری آنان سبب شده اشعارشان به آواز خوانده شود، و حتی ورود کلمات فارسی نیز از طراوت آن نکاسته است.
در این مقاله سعی شده با بررسی نمونه هایی از اشعار أعشای تغلبی و أعشای همدان و مقایسه آنها با شعرهای أعشای کبیر به وجوه اشتراک و افتراق موضوعات شعری آنان پرداخته شود.

کلیدواژه‌ها


1-  ابن اعثم کوفی، ابو حمد احمد. (1411ه). « الفتوح »، تحقیق : علی شیری ، بیروت: دارالاضواء، ط1.

2-  ابن حمدون، محمد بن حسن.(1417ق). «التذکرة الحمدونیّه»، تحقیق: احسان عباس و بکر عباس، بیروت: دارصادر، ط1.

3-  ابن عبدربّه ، محمد. (1404ق). « العقد الفرید»، بیروت: دارالکتب العلمیة.

4-  ابن عساکر، ابوالقاسم الحافظ.(1415ق). «تاریخ مدینه دمشق »، تحقیق: علی شیری، بیروت: دارالفکر.

5-  ابن قتیبة ، عبدالله بن سلم. (2009م). « الشعر و الشعرا»، تحقیق: الدکتور مفید قمیحة و محمد امین الضناوی، بیروت: دارالکتب العلمیه، ط3.

6-  ابی جرادة ، کمال الدین.(1988م). «بغیة الطلب فی تاریخ الحلب »، تحقیق: سهیل زکار و ریاض زرکلی، بیروت: دارالفکر، ط1.

7-  ابی خطّاب القرشی، ابوزید محمد.(1991م).«جمهرة اشعار العرب»، تحقیق: خلیل شرف الدین ، بیروت: دا و مکتبة الهلال، الطبعة الثامنة..

8-  اصفهانی، ابوالفرج. (1415ق). «الأغانی»، تحقیق: سمیر جابر، دارأحیاء الثرات العربی، ط1.

9-  أعشی ، ابوبصیر، میمون بن قیس . (د.ت). « دیوان الاعشی الکبیر»، شرح و تعلیق: محمد محمد حسین ، بیروت: المکتب الشرقی للنشر و التوزیع.

10-  بلاذری، احمد بن یحیی بن جابر. (1417ق/ 1996م). «انسأب الاشراف»، تحقیق: سهیل زکّار ، بیروت: دارالفکر ، ط1.

11-  ثعلب، ابوالعباس.(1927م).« الصبح المنیر فی دیوان ابی بصیر»، تحقیق: رودلف جایر، لیدن: مطبقه آدلف هلز هوسن.

12-  جاحظ ، عثمان بن بحر . (1429ق)، « الحیوان»، تحقیق: باسل عیون السود، بیروت: دارالکتب العلمیة، ط2.

13-  جاحظ ، عثمان بن بحر .(1423ق). « البیان و التبیین »، بیروت: دارمکتبة  الهلال.

14-  جمحی، محمد بن سلّام.(1404ق).« طبقات فحول الشعراء»، تحقیق: محمود محمد شاکر، جّدة: دارالمدنی.

15-  حتّی ، حنّانصر.(1994م). «شرح الدیوان الاعشی الکبیر»، بیروت: دارالکتاب العربی، ط2.

16-  حموی، یاقوت. (1414ق).« معجم الادباء»، بیروت: دارالمغرب الاسلامی، ط1.

17-   حموی، یاقوت. (1979م).« معجم البلدان »، بیروت: دارالآفاق الجدیدة، ط1.

18-  دائرة المعارف اسلامی. (1379ش). زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران: مرکز دائرة المعارف اسلامی ، چاپ اول.

19-  دهخدا، علی اکبر.(1338ش).« لغت نامه»، زیر نظر: محمد معین ، تهران: چاپ : سروش.

20-  الرافعی القزوینی، عبدالکریم بن محمد. (1987م).« التدوین فی اخبار قزوین»، تحقیق: عزیز الله عطاردی، بیروت: دارالکتب العلمیة، ط1.

21-  زرکلی، خیرالدین.(1992م).« الاعلام»، بیروت: دارالعلم للملایین، ط1.

22-  زمخشری، جارالله. (1412ق). « ربیع الأبرار و نصوص الأخیار»، بیروت:موسسة الاعلمی، ط1.

23-  سزگین، فواد. (1412ق).« تاریخ الثرات العربی الجزء الثانی للشعر»، قم: مکتبة آیةالله المرعشی النجفی، ط2.

24-  سیوطی، جلال الدین . (1938م). « المزهر فی علوم اللغة»، تحقیق: فواد علی منصور، بیروت : دارالکتب العلمیة، ط1.

25-  شیخو یسوعی، لویس. (د.ت). « شعراء النصرانیة»، بیروت: دارالمشرق، ط2.

26-  طبری، عمر بن جریر.(1967م). «تاریخ الامم و الملوک»، تحقیق: محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت:دارالثرات،ط2.

27-  عسکری، ابو هلال.(1408ق).«الأوایل»، طنطا: دارالبشیر ، ط1.

28-  فروخ ، عمر. (1984م). « تاریخ الادب العربی»، بیروت: دارالعلم للملایین، ط5.

29-  اللیث العصفری، ابو عمرو خلیفه بن خیاط بن ابی هبیرة. (1415ق). « تاریخ الخلفاء»، تحقیق : فواز ، بیروت: دارالکتب العلمیة، ط2.

30-  مسعودی ، ابوالحسن علی بن حسین. (1409ق). « مروج الذهب »، تحقیق: اسعد داعز، قم : دارالهجرة، ط2.

31-  میدانی ، ابوالفضل احمد بن محمد. (د.ت). « مجمع الأمثال»، تحقیق: محمد محی الدین عبدالحمید، بیروت: دارالمعرفة، لاطا.

نویری، شهاب الدین. (1423ق).« نهایة الادب فی فنون الادب»، قاهرة: دارالکتب و الوثائق القومیة، ط1.